Mulleres na Lexicografía

Irene Renau Araque

Español, catalán, inglés

España

Irene Renau licenciouse en Filoloxía Hispánica pola Universitat Jaume I (Castelló) no ano 2001. Posteriormente, en 2012, doutorouse na Universidade Pompeu Fabra (Barcelona) coa tese "Gramática y diccionario: Las construcciones con se en las entradas verbales del diccionario de español como lengua extranjera", dirixida por Paz Battaner. A súa formación interseccional combina a filoloxía tradicional e a lexicografía coa lingüística computacional e a lingüística de corpus. Dende 2009 desempeñou diversos cargos como docente en universidades como a Ramon Llull, a Pompeu Fabra e a Pontificia Universidade Católica de Valparaíso (PUCV) en Chile. Nesta última traballa dende 2014 no Instituto de Literatura e Ciencias da Linguaxe, onde exerce como profesora asociada dende 2018. No campo da investigación, especializouse no uso de grandes bases de datos de textos para extraer información léxica. Colaborou durante anos no Instituto de Lingüística Aplicada (IULA) da Universidade Pompeu Fabra ata o seu traslado a Chile. Alí liderou diversos proxectos financiados polo fondo FONDECYT sobre o desenvolvemento de ferramentas autónomas para a detección de cambios de significado nas palabras; ademais, dirixe o grupo de investigación en lingüística de corpus e colabora no grupo GRIAL. Un dos seus traballos máis destacados consiste na adaptación ao español do método CPA (Corpus Pattern Analysis), que permite mapear os significados das palabras baseándose en patróns de uso en grandes volumes de texto. Así mesmo, realizou estudos fundamentais sobre neoloxía, analizando como nacen as novas palabras, a súa entrada no dicionario e de que maneira varían entre o español de España e o de América. Actualmente, centra gran parte do seu traballo en mellorar o xeito de presentar a información nos dicionarios electrónicos mediante o método Pattern Dictionary of English Verbs adaptado ao español, que consiste na análise de patróns de uso real para acadar definicións máis precisas.

Renau, I. & Nazar, R. (2023): Extracción automática de terminología: una aproximación basada en corpus para el español, Lexicographica, Tübingen, Niemeyer. Renau, I. (2022): La metodología Corpus Pattern Analysis (CPA) aplicada al español: avances y resultados, Ibérica, Barcelona, Universitat Autònoma de Barcelona. Renau, I. & Battaner, P. (2020): Lexicografía aplicada a la enseñanza del español como lengua extranjera, en Diccionarios y enseñanza de lenguas, Madrid, Arco Libros. Renau, I. (2019): El uso de corpus en la formación de lexicógrafos, EMLex Conference Proceedings, Mannheim, European Master in Lexicography. Renau, I. & Nazar, R. (2018): Stepwise steps to a semi-automatic lexicography, en Hanks, P. & Kosem, I. (eds.): Hanksian Lexicography: On the Art and Science of Dictionaries, Oxford, Oxford University Press. Renau, I. & Battaner, P. (2013): Las unidades léxicas en los diccionarios de aprendizaje, Revista de Lexicografía, Barcelona, Institut d'Estudis Catalans. Renau, I. (2012): Estructura argumental y diccionario (Tesis doctoral), Barcelona, Universitat Pompeu Fabra. Renau, I. & DeCesaris, J. (2010): The treatment of neologisms in Spanish dictionaries, International Journal of Lexicography, Oxford, Oxford University Press.

Tese de doutoramento de Irene Renau: Gramática y diccionario: Las construcciones con se en las entradas verbales del diccionario de español como lengua extranjera (PDF en TDX - Tesis Doctorals en Xarxa). https://www.tdx.cat/bitstream/handle/10803/97047/tira.pdf

La Tercera. (2020). ¿Covid, Covid o COVID? Investigadora explica ortografía adecuada para el extranjerismo más usado en 2020. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://www.latercera.com/que-pasa/noticia/covid-covid-o-covid-investigadora-explica-ortografia-adecuada-para-el-extranjerismo-mas-usado-en-2020/2B3T4IRNDRDPTAO352H4J3ANG4/ PUCV. (n.d.). Profesora del ILCL gana proyecto internacional que une a investigadores. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://www.pucv.cl/uuaa/filed/noticias/profesora-del-ilcl-gana-proyecto-internacional-que-une-a-investigadores PUCV. (n.d.). Académicos PUCV se adjudican proyectos de investigación Fondecyt Regular. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://www.pucv.cl/pucv/academicos-pucv-se-adjudican-proyectos-de-investigacion-fondecyt-regular Renau, I. e Battaner, P. (2014). El diccionario, ayer y hoy. [Vídeo]. YouTube. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://www.youtube.com/watch?v=pTxZpOUoNs0

Irene Renau desempeña un rol importante pola súa dobre experiencia en Barcelona e Chile, así como pola súa presenza como membro da Rede Panhispánica de Academias da Lingua e de asociacións internacionais de lingüística de corpus. A súa investigación, que relaciona a lingüística coa tecnoloxía, supón grandes avances para o desenvolvemento metodolóxico da lexicografía.

Google Scholar. (n.d.). Irene Renau: Publicacións e impacto. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://scholar.google.com/citations?user=P9DAbZoAAAAJ&hl=es Institut de Lingüística Aplicada. (n.d.). Investigadores asociados: Irene Renau. UPF. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://www.upf.edu/web/iula ORCID. (n.d.). Irene Renau Araque (0000-0002-3431-7001). Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://orcid.org/0000-0003-0516-7902 Pontificia Universidad Católica de Valparaíso. (n.d.). Profesores: Irene Renau Araque. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://www.pucv.cl/pucv/site/edic/base/port/inicio.html Renau, I. (n.d.). Perfil profesional e investigación. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://irenerenau.com/ TDX - Tesis Doctorals en Xarxa. (2012). Estructura argumental y diccionario. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://www.tdx.cat/handle/10803/84111 Foto: Universitat Autònoma de Barcelona. (2023). Seminari do CLT con Irene Renau. [Imaxe]. Recuperado o 26 de xaneiro de 2026 de https://filcat.uab.cat/seminari-del-clt-amb-irene-renau/

Rebeca Göthlin González

Rebeca Göthlin González