Criterios de transcrición

A liña de transcrición principal do repositorio CORILGA é a ortográfica (ORT), á que acompaña unha liña de transcrición fonética e outras liñas con diferentes anotacións.

  1. Liña de transcrición ortográfica (ORT)

    As transcricións desta liña están realizadas seguindo criterios habituais nas transcricións de lingua oral para análise do discurso e da conversa. Por tanto, séguese a representación escrita establecida na normativa ortográfica e preséntase unha transcrición fiel do texto oral, mais, para facilitar a recuperación de información, evítanse as variantes ocasionais que aparecen na lingua falada, que levarían a unha variación moi ampla das formas representadas. As pronuncias concretas de cada forma aparecerán reflectidas na liña de transcrición fonética.

    Seguindo esas convencións:

    • Represéntanse sempre os chamados “grupos cultos”, aínda que na pronuncia se suprima a oclusiva en final de sílaba ou sexa substituída por unha fricativa, ou a pesar de que se simplifique o grupo consonántico: tractor, eucalipto, instituto...
    • Utilízase as maiúscula incicial para os nomes propios: Antonio chegou a Lugo.
    • Ao tratarse de lingua falada, non se utilizan os signos de puntuación (punto, coma, punto e coma, dous puntos), senón indicadores de pausa breve (|) e pausa prolongada (‖). Nas pausas prolongadas durante o discurso indícase a duración en segundos.
    • A acentuación é regular segundo a normativa ortográfica, mais si se indican as variacións na colocación do acento (¡hostiá! ou ¡hombré!).
    • Non se traducen fragmentos de linguas diferentes ao galego nin tampouco se usa unha tipo de letra diferente. As palabras ou os fragmentos noutras linguas transcríbense coa ortografía da lingua orixinal, sen adaptalas á escrita do galego.
    • Non se marcan de maneira diferenciada pronuncias que poden estar representadas pola ortografía corrente, como:
      • seseo e gheada
      • pronuncias como o rotacismo (*ar nenas, *derde), a aspiración de –s (*mihmo, *treh cadelas), a despalatalización de x (*sa, *disen), a palatalización de –s (*casax), a harmonización vocálica (*cuciña, *viciño) nin outras variacións semellantes de timbres vocálicos (*millor, *antre, *somana).
      • as contraccións ou elisións que se producen nos límites de palabra por contacto de vogais: *tiñ[ɔ]nha cousa, *collér[aː], *car[aː]baixo etc.

    Por contra, represéntanse aquelas formas que non son realizacións ocasionais e que responden a formas consolidadas na fala de que se trate, como:

    • formas xerais ou sistemáticas na variedade lingüística que se transcribe: muito, atrais...
    • variantes morfolóxicas: canciós, animás, normales, parteu, colliu, fixéchedes...
    • variantes léxicas: probe/pobre, torbón/trobón, algázaro/argazo, alcolito/eucalipto, beillar/bailar...
    • variantes fonolóxicas que aparecen de maneira xeral ou frecuente, coma a redución dos ditongos en posición final en palabras como máis/más, despois/despós...;
    • formas reducidas como e ló?, así coma as terminacións en –ao (furao, prao),–edá (verdá), e tamén –é (paré) nalgunhas falas occidentais.
    • a forma especial da conxnción copulativa diante de vogal en casos coma i-o outro, i-a miña, i-este... No caso de se tratar dun i antihiático, emprégase o símbolo =: a i=alma

    Atendendo aos criterios anteriores e tamén á funcionalidade para a recuperación de información, adóptanse as seguintes solucións, a pesar de que nalgúns casos se desvían da representación ortográfica habitual:

    • os clíticos persoais represéntanse separados por un +: fála+me, déixa+me+lle, achegóu+se+nos, fun po+lo ver, cantou+na...
    • os alomorfos –no(s), –na(s) do artigo ou do clítico persoal tamén se representan separados con +; neste caso mantense a forma gráfica da palabra anterior, aínda que non corresponda coa segmentación morfolóxica: non+os vin, tamén+o viu, collen+o tren, víron+as.
    • as formas reducidas no(s) e na(s), cando son resultado de non+o(s) non+a(s), represéntanse coa forma non contraída non+o e non+a.
    • os alomorfos –la(s), –lo(s) do artigo tamén se representan (sempre que sexan pronunciados) separados por un trazo: colle-lo martelo, colle-los zapatos, eu e mai-lo outro, tra-la casa, po-lo río abaixo...
    • tamén se representa separada por trazo a vogal paragóxica –e, coma en facer-e, muller-e, eu-e, tamén-e.

    Para a transcrición de trazos da lingua falada, e seguindo convencións habituais neste tipo de transcricións, utilízanse tamén os seguintes signos:

    1. Signos relativos ás quendas de palabra:
      • &
      • Continuación da quenda de palabra.
      • %
      • Rapidez na sucesión das quendas de palabra.
      • [texto afectado]
      • Solapamento.
    2. Signos prosódicos:
      • : :: :::
      • Alongamento dun son.
      • texto afect#
      • Corte abrupto no medio dunha palabra.
      • ¿texto afectado?
      • Entoación interrogativa.
      • ¡texto afectado!
      • Entoación exclamativa.
      • TEXTO AFECTADO
      • Énfase.
    3. Interxeccións, onomatopeas e elementos paralingüísticos
      • {<valor> expresión}
      • Ex.: {<asentimento> ahá}
    4. Outros fenómenos
      • (descrición do fenómeno)
      • Non simultáneos con elementos verbais. Ex. (risas)
      • {(fenómeno) texto afectado}
      • Simultáneos con elementos verbais. Ex.: {(risas) ¡eu tamén!}
      • {<incomprensíbel>}
      • Fragmentos incomprensíbeis.
      • {<incerto> texto afectado}
      • Suposicións ou fragmentos incertos.


  2. Liña de transcrición fonética (FON)

    A transcrición fonética utiliza o Alfabeto Fonético Internacional

    No estado actual do CORILGA moitas das transcricións están realizadas de forma aproximada e non representan con exactitude as realizacións dos falantes, polo que se aconsella escoitar o exemplo para verificar que a pronuncia se corresponde coa transcrición. Non obstante, as gravacións correspondentes aos córpora de Dubert (CDUB) e de Regueira (CREG), entre algunhas outras, si se encontran totalmente revisadas.